Eén meer, dertig dorpen, duizend verhalen
Het Gardameer wordt omringd door tientallen dorpjes die de landtongen beklimmen, zich uitstrekken langs de oevers of zich verbergen in het heuvelachtige achterland. Elk heeft zijn eigen karakter, gevormd door de geografie: het noorden is alpien, verticaal, winderig; het zuiden is zacht, mediterraan, bezaaid met wijngaarden en olijfbomen. Dit zijn de 10 mooiste dorpjes aan het Gardameer, gekozen vanwege hun geschiedenis, sfeer en authenticiteit.
1. Sirmione: het schiereiland tussen de wateren
Sirmione is het beroemdste dorp aan het Gardameer en verdient zijn faam. Een 4 km lang schiereiland snijdt over het meer naar het zuiden, met een Scaliger kasteel weerspiegeld in het water en de Romeinse ruïnes van de Grotte di Catullo aan het uiteinde. Het historische centrum is autovrij, tussen steegjes en winkels. Thermale baden met zwavelhoudend water van 69°C maken het plaatje compleet. Bezoek het buiten het seizoen of vroeg in de ochtend om er op zijn best van te genieten.
2. Malcesine: onder de berg Baldo
Malcesine ligt aan de Veronese kust en wordt gedomineerd door het kasteel Scaliger, waar Goethe in 1786 werd gearresteerd op verdenking van spionage terwijl hij het fort ontwierp. Vanaf hier vertrekt de kabelbaan naar Monte Baldo (1.760 m), met roterende cabines die een compleet panorama bieden tijdens de beklimming. De oude haven met vissersboten vormt het hart van het dorp. Als je naar het noorden wandelt, bereik je de monding van de bergstroom met zijn turquoise water.
3. Limone sul Garda: waar citroenen groeien
Heeft Citroen zijn naam te danken aan citroenen? Gedeeltelijk. De plaatsnaam komt waarschijnlijk van 'limen' (grens), maar de citroenhuizen - de stenen pilaarkassen waar al sinds de 13e eeuw citrusvruchten worden geteeld - zijn echt en kunnen worden bezocht. De Limonaia del Castel is de oudste aan het meer. Het dorp ligt ingeklemd tussen de berg en het water, doorkruist door het spectaculaire vrijdragende fietspad over het meer, dat in 2018 werd geopend en nu al een van de meest gefotografeerde van Europa is geworden.
4. Gardone Riviera: de Vittoriale en tuinen
Gardone Riviera heeft twee zielen. Die van de Belle Époque aan de oever van het meer, met de grote Art Nouveau hotels en de botanische tuin Hruska (nu de André Heller Foundation), en die van D'Annunzio in de Vittoriale degli Italiani, de citadel-museum waar Gabriele d'Annunzio leefde van 1921 tot zijn dood in 1938. De Vittoriale ontvangt meer dan 200.000 bezoekers per jaar: de Priorij, het Puglia-schip dat in de heuvels is gebouwd en het amfitheater zijn echte aanraders. Vol tarief ticket 18 euro voor de volledige tour.
5. Lazise: de eerste Italiaanse Commune
Lazise was de eerste vrije gemeente in Italië, met een statuut dat in 983 werd toegekend door keizer Otto II. Vandaag de dag is het een ommuurd dorp met toegangspoorten, een kleine haven waar boten aanmeren en een Venetiaans douanehuis dat herinnert aan de eeuwen van de heerschappij van de Serenissima. De oever van het meer met zijn platanen is perfect voor een avondwandeling. De markt op woensdagochtend is een van de drukste aan het meer.
6. Torri del Benaco: de citroengaard in het kasteel
Torri del Benaco is minder bekend dan de naburige dorpen, en dit maakt deel uit van zijn charme. Het kasteel van Scaligero herbergt een etnografisch museum en op de binnenplaats staat een nog functionerende citroenkas. Olijfbomen groeien tot in het dorpscentrum. Van hieruit vertrekken boten naar Toscolano-Maderno aan de Brescia-oever - een handige verbinding voor wie het meer wil oversteken zonder helemaal rond te varen.
7. Garda: de stad die het meer zijn naam gaf
Garda gaf zijn naam aan het hele meer (dat de Romeinen Benacus noemden). De golf waar het over uitkijkt is een van de breedste en meest beschermde aan de oostelijke oever. Punta San Vigilio, iets naar het noorden, is een van de mooiste hoekjes van het Gardameer: een 16e-eeuwse villa, een park met eeuwenoude cipressen en een kleine baai die tegen betaling toegankelijk is. Vanaf de Rocca di Garda is het 30 minuten lopen naar het Eremo dei Camaldolesi, met een uitzicht dat het hele lagergelegen meer omvat.
8. Gargnano: D.H. Lawrence's buen retiro
Gargnano is het meest authentieke dorp aan de Brescia Riviera. Hier heeft het leven zich niet overgegeven aan het massatoerisme. De huizen kijken direct uit op het water, het haventje is piepklein, de kerk van San Francesco heeft een kloostergang met zuilen die met citroenen zijn uitgesneden - een van de artistieke zeldzaamheden aan het meer. D.H. Lawrence woonde hier in 1912-13 en schreef een paar pagina's van 'Twilight in Italy'. Villa Feltrinelli, waar Mussolini werd opgesloten tijdens de RSI, is een historisch gebouw dat getuigt van die periode.
9. Riva del Garda: tussen bergen en wind
Riva del Garda is de poort naar Trentino. Ingeklemd tussen de muren van Monte Rocchetta en het meer, heeft het een sterke identiteit: sobere pleinen, de 13e-eeuwse Apponale toren, het MAG - Museo Alto Garda met kunst- en archeologiecollecties. Maar Riva is vooral sportief: de Ora wind waait elke middag met regelmaat, waardoor dit gebied een paradijs is voor zeilers en windsurfers. De Sentiero del Ponale, uitgehouwen in de rots boven het meer, is een van de beroemdste wandelingen in Trentino.
10. Bardolino: wijn en meer
Bardolino is het dorp van de wijn. De moreneheuvels erachter produceren Bardolino DOC en Chiaretto, een frisse rosé die perfect is voor de zomer. De Bardolino Wijnroute loopt langs wijnmakerijen, oliemolens en azijnproducenten. De waterkant is een van de mooiste van het Gardameer: breed, met bomen omzoomd, met ijssalons en bars zonder de drukte van de meer toeristische dorpen. De 9e-eeuwse kerk van San Zeno bevat zeldzame Karolingische fresco's. In oktober trekt het Bardolino druiven- en wijnfestival duizenden bezoekers.
Hoe je je kunt verplaatsen in de dorpen aan het Gardameer
De meest praktische manier om verschillende dorpen te bezoeken is door auto en boot te combineren. Navigarda verbindt alle dorpen aan de twee oevers met veerboten en draagvleugelboten. De autoveerboot tussen Toscolano-Maderno en Torri del Benaco deelt het meer in tweeën en bespaart uren rijden. Als je liever fietst, verbindt het oostelijke fietspad langs het meer Peschiera met Garda via een vlakke en schilderachtige route.
Elk dorp verdient minstens een halve dag. Maar dat is het mooie van het Gardameer: je kunt er twee of drie op een dag bezoeken en van het ene naar het andere gaan met een verandering van boot en van omgeving.
Ontdek alle bestemmingen rond het Gardameer en vind de perfecte route tussen onze wandel- en fietsroutes.
